جهش ۱۸ برابری محصولات سلول‌های بنیادی در بازار/ ایران در رتبه پنجم جهانی رگولاتوری سلول‌درمانی

به گزارش بهداشت نیوز دویست و پنجاه و ششمین جلسه ستاد علم و فناوری در سال ۱۴۰۵، به ریاست حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه و با حضور قائم مقام و اعضای این ستاد با محوریت ارائه گزارش نظارتی «سند علوم و فناوری‌های سلول‌های بنیادی» برگزار شد.

*تحقق ۷۷ درصدی سند راهبردی سلول‌های بنیادی
دکتر عسگریان، دبیر ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی، درباره مباحث مطرح شده در این جلسه با اشاره به سابقه تصویب سند علوم و فناوری‌های سلول‌های بنیادی در سال ۱۳۹۲ (جلسه ۷۳۷ شورای عالی)، اظهار داشت: این سند دارای ۵ هدف کلان و ۳۶ اقدام عملیاتی است. بر اساس پایش‌های انجام شده، تاکنون ۹ اقدام به صورت کامل محقق شده، ۲۳ اقدام دارای خروجی عینی و ملموس بوده و ۲ اقدام نیز به خروجی‌های اولیه دست یافته‌اند.وی با اشاره به گزارش ارائه شده در جلسه ستاد علم و فناوری میزان تحقق کلی سند را ۷۷ درصد ارزیابی کرد و افزود: این رقم در مقایسه با سایر اسناد توسعه فناوری، عددی قابل‌قبول و نشان‌دهنده حرکت رو به جلو در این حوزه راهبردی است.
دبیر ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی، تجمیع سیاست‌گذاری حوزه سلامت و زیست‌فناوری در معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری را یکی از عوامل اصلی موفقیت دانست و گفت: نتیجه تسهیل‌گری و تنظیم‌گری هوشمندانه، جهش چشمگیر در تعداد محصولات دارای مجوز ورود به بازار بوده است.
دکتر عسگریان با بیان اینکه تا سه سال پیش تنها یک محصول سلول‌های بنیادی در بازار کشور وجود داشت، تصریح کرد: امروز خوشبختانه به ۱۸ محصول دارای مجوز رسیده‌ایم که این امر مدیون تشکیل کارگروه‌های مشترک میان سازمان غذا و دارو، وزارت بهداشت، بیمه سلامت و شورای عالی بیمه سلامت است.
وی با افتخار اعلام کرد: امروز جمهوری اسلامی ایران در میان کشورهایی که دارای نظام رگولاتوری (تنظیم‌گری) در این حوزه هستند، رتبه پنجم جهان را به خود اختصاص داده است.
وی به تشریح سایر دستاوردهای کلان سند پرداخت و گفت: ورود به حوزه ایمونوسل‌تراپی (CAR-T Cell)، ایجاد مراکز تحقیق و توسعه و تولید قراردادی (CDMO)، توسعه سامانه Iran ATMPs، و آغاز کارآزمایی‌های بالینی واکسن‌های درمانی با تاکید بر سرطان، از جمله افتخارات حاصل از اجرای این سند است.

پیوند فناوری سلول‌های بنیادی با اقتصاد گردشگری سلامت
دبیر ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اهداف اقتصادی برنامه هفتم توسعه، خاطرنشان کرد: برای تحقق هدف ۶ میلیارد یورو درآمد از حوزه گردشگری سلامت، نیازمند تزریق منابع و توسعه زیرساخت‌ها هستیم. برآوردها نشان می‌دهد با تزریق ۷ همت منابع به حوزه سلول‌درمانی، پزشکی بازساختی و زیست‌مهندسی، می‌توان بخش قابل‌توجهی از این هدف اقتصادی را محقق کرد.
دکتر عسگریان با تاکید بر وجوه عدالت‌گستر سند، یادآور شد: یکی از برکات این سند، کاهش چشمگیر هزینه‌های درمان برای بیماران است. امروز داروها و محصولات سلول‌های بنیادی تولید داخل، با قیمتی تا یک‌دهم نمونه‌های مشابه خارجی در بازار عرضه می‌شوند که این امر مصداق بارز عدالت در دسترسی به فناوری‌های نوین درمانی است.
بخش پایانی سخنان دکتر عسگریان به دغدغه‌های اصحاب علم و فناوری اختصاص داشت. وی با اشاره به نگرانی‌های مطرح شده در جلسه درباره «طرح مقابله با نفوذ» که هم‌اکنون در دست پیگیری است، هشدار داد: اگر این طرح با رویکرد فعلی به تصویب نهایی برسد، محدودیت‌های بسیار شدیدی را بر ارتباطات بین‌المللی جامعه علمی و فناورانه کشور تحمیل خواهد کرد که این امر با روح توسعه علمی و به‌روزرسانی دانش مغایرت دارد.
وی ادامه داد: در پایان این جلسه، اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی ضمن استقبال از گزارش عملکرد و دستاوردهای عینی سند، بر لزوم به‌روزرسانی آن تاکید کردند. مقرر شد سند با رویکرد همگرایی میان فناوری‌های مهندسی ژنتیک، سلامت و سلول‌های بنیادی بازنگری شود. همچنین بر بازنگری رشته‌های دانشگاهی و توجه ویژه به حوزه‌های بین‌رشته‌ای و فرارشته‌ای در آموزش و پژوهش تاکید شد.
دکتر عسگریان بیان کرد: لزوم ترویج دستاوردها و پیشرفت‌های حاصل شده برای آگاهی‌بخشی به جامعه و نخبگان و لزوم بازنگری در ملاحظات طرح‌های تقنینی (مانند طرح نفوذ) به گونه‌ای که ضمن حفظ امنیت، مانع از توسعه ارتباطات علمی بین‌المللی نشود، از دیگر مباحث مطرح شده در جلسه بود.
گفتنی است گزارش نظارتی و پیشنهاد به‌روزرسانی سند، مورد تایید نهایی اعضای جلسه قرار گرفت.